kafkasya
ANA SAYFA | DERNEK HAKKINDA | KÖYÜMÜZDEN GÖRÜNTÜLER | MESAJ PANOSU | İLETİŞİM 
empty Üye ol Üye girişi
adige sözlüğü


ESKİ ÇERKES TARIM TAKVİMİ
Çerkeslerin tarım takvimi doğa olaylarını, iş dönemlerinin bölümlenmesini, halkın kültürünü ve yaşam biçimini yansıtmaktadır. Bu takvimin bazı bölümleri bugün de yaşamaktadır.

1. Ğethejonıuğ 
- İlkbaharda çift sürme zamanı
2. Melılhfeğu - Koyunların kuzulama zamanı
3. Jonğuaç - Çift sürme zamanı sonu
4. Mequwoğu - Ot biçme zamanı
5. Hahınığu - Arpa biçme zamanı
6. Het'ot'upşığu - Aygırları yılkıya bırakma zamanı
7. Bbedzewoğu - Sineklerin ısırma zamanı
8. Ts'ıjuğu - Öküz üvezi zamanı
9. Şışhewoğu - Atların kafa sallama zamanı
10. Hınığu - Orak-ekin biçme zamanı
11. Onığu - Harman zamanı
12. T'ıdzığu - Koçları sürüye katma zamanı
13. T'ıdzığuaç - Koç katma zamanı sonu
14. Qersebene etığu - Nadas kaldırma
15. Bjıhe jonığu - Küçük yaz
16. Gejıy - Ot getirme zamanı
17. Şek'oğu - Av zamanı
18. Tığeğaz - Güneş dönümü

ADİGE'CE MEVSİMLER
Ğathe
 - İlkbahar
Ğemaf - Yaz
Bjıha - Sonbahar
Ç'ımaf - Kış


ADİGE'CE AYLAR

Şılemaz - Ocak
Mazay - Şubat
Ğethape - Mart
Mellifeğu - Nisan
Jönığuac - Mayıs
Mekuoğu - Haziran
Bedzeğu - Temmuz
Şışhe'nu - Ağustos
Onığue - Eylül
Çepıoğu - Ekim
Şegoğu - Kasım
Tığeğaze - Aralık

ADİGE'CE GÜNLER
Blıpe
 - Pazartesi
Ğubc - Salı
Bereskejiy - Çarşamba
Mefeku - Perşembe
Bereskeşho - Cuma
Mefezaku - Cumartesi
Thaumaf - Pazar

ADİGE'CE RENKLER
Yalij
 - Ela
Fıjı - Beyaz
Pl'ıjı - Kırmızı
Şhunt'e - Mavi
Thol'ı - Pembe
Gojı - Sarı
Şuıtse - Siyah
Vutsışöe - Yeşil
Yejaşö - Gri

ADİGE'CE SÖZLÜK

Acı - Dıcı
Açlık - Neç
Ağaç - Çığı
Ağaçkakan - Phev'u
Ağır - Vonyoğu
Ağız - Je
Ağlamak - Ğın
Ağlaşmak - Zeteğen
Ağrı - Vuzı
Ahiret - Ahrat
Aile - Vunağue
Akağaç - Psey
Akran - Zeleğu
Akşam - Pçha
Alçak - L'hançe
Alfabe - Thıbze
Alın - Nade
Alışmak - Yesen
Allah - Tha
Almak - Şıten
Alt - Ç'eğı
Altın - Dıse
Amca - Tateş
Anahtar - Unçıbze
Anlamak - Gurıon
Anne - Nane
Aptal - Ule
Araba - Ku
Arı - Bıje
Arka - Ç'ıbı
Armut - Kujı
Aslan - Aslan
Asmak - Pıl'en
Aşağı - Yıhe
Aşırmak - Tığon
At - Şı
At arabası - Şıkuı
Ata binmek - Şı tesın
Ateş - Maş'ö
Ateş etmek - Vuen
Atkı - Pşedelh
Atlamak - Yıpçen
Avlu kapısı - Kalapçe
Avuç - Agu
Ayak - L'ako
Ayakkabı - Çök'e
Aydınlık - Nefine
Aygır - Hago
Ayı - Mışe
Ayna - Ğunce
Az - Maçe
Azıcık - Maçeded
Azık - Deş'kın
Azrail - Pseheh
Baba - Tate
Bacak - Lekonc'e
Bağırmak - Kuvoen
Bağırsak - Ç'etiy
Bağlamak - Yephın
Bahçe - Hate
Bakmak - Yepl'ın
Bal - Şövı
Balık - Psejye
Balta - Voşı
Basmak - Tevuçön
Baş - Şha
Başak - Kotsışha
Başlamak - Yeğejen
Başörtüsü - Şhateho
Başparmak - Ahombeşha
Bataklık - Temen
Baykuş - Kukumav
Beddua etmek - Yebğın
Beğenmek - Gurihen
Beklemek - Yejen
Ben - Serı
Beyin - Şhak'uts
Beyinsiz - Şhanıkue
Bıçak - Şejye
Bıkmak - Yezeşın
Bırakmak - Vut'ıpşın
Bıyık - Paç'e
Biber - Şıbjiy
Bilek-ayak - L'apşe
Bilek-el - Apşe
Bilmek - Şı'en
Binmek - Tetıshan
Birisi - Zıgorer
Bit - Tse
Bitki - Çır
Biz - Terı
Boğmak - Thalen
Boy - I'eğağe
Boyamak - Ğelen
Boyun - Pşe
Böbrek - Jejiy
Böcek - Hace koce
Böğür - Bığe
Böğürtlen - Katsmargo
Bu - Mır
Bu şekilde - Moşteuv
Bu taraf - Mıç'e
Buğday - Kotsı
Bulanık - Şörk
Bulmak - Ğotın
Bunak - Şharuğ
Bunlar - Mıher
Bura - Mıdeyir
Burun - P'e
Buzağı - Şıg'e
Büyük - Yinı
Büyümek - Yinıhun
Cami - Meşıd
Cani - Vuc'ago
Cehennem - Cahanam
Cennet - Jenet
Cesur - I'ıhuj
Ceviz - Deşko
Cimri - Neyipsiy
Civciv - Çetiyye
Cömert - Tuacel
Çakal - Beceş
Çalılık - İhand
Çam - Vostığay
Çapa - Şuane
Çay - Şay
Çekiç - Vuate
Çekirge - P'çav
Çene - Japk
Çiçek - Keğağe
Çimen - Vuts
Çivi - Ğuçın
Çocuk - Sabiy
Çok - Be
Çorba - Sıtırıps
Çörek - Haluğvone
Çuval - Dzıvue
Çürük - Şuğe
Dal - Kutame
Dalak - Çe
Damar - L'ınfe
Damat - Mal'kho
Dana - Çemıç'e
Dar - Zeju
Darı - Fıgu
Davul - Şontırıf
Dayak atma - Vutının
Dayı - Aneş
Dede - Tatej
Deli - Şhanıko
Delikanlı - Nıbjıce
Delmek - Ğonın
Deri - Şöe
Derin - Kuvı
Deve - Mahtşa
Devrilmek - Kıtegoreyen
Diken - Pane
Dikkatli olmak - Fesakın
Dil - Bzegu
Dilenci - Hedzago
Dilimlemek - Bızın
Dinlenmek - Yedeuın
Dirsek - Anteğu
Diş - Tse
Diz - L'ekonce
Dizkapağı - Hamdır
Doğru - Zanc'e
Dokunmak - Nesın
Domates - Tomate
Domuz - Ko
Donmak - Şıtın
Dökmek - Yigutın
Dökülmek - Yitekun
Dönmek - Ğezen
Dudak - Upş'e
Durmak - Kevuçün
Dut - Markoçıh
Dünür - Blağe
Düşmek - Tefen
Düşünmek - Gupşısen
Düşürtmek - Yet'ırgun
Eğik - Vufağe
Eğitmek - Ğesen
Eğri - Ontağe
Ekmek - Haluvğ
El - E
Elek - Şıbz
Elma - Mıarise
Elti - Zenıseğu
En - Şömbğoğe
Enik - Hapani
Enişte - Mal'ho
Ense - Pşedak
Erik - Kıptse
Erkek çocuk - Ç'ale
Erkek kardeş - Şı
Esnemek - Jezeçeçın
Eş - Şhağuse
Eşek - Şıdı
Et - Lı
Etsuyu - Leps
Fare - Tsığo
Fasülye - Cenç
Feryat etmek - Kuvoçıyin
Fırın - Haku
Gaz lambası - Vostığe
Geçmek - Teç'ın
Gelin - Nıse
Gemi - Koha
Geniş - Buhu
Geveze - Guşıariy
Gevşek - Lanle
Geyik - Blane
Gırtlak - Tıkıne
Giyinmek - Zıfepen
Göbek - Nıbe
Göndermek - Yeğehın
Görüşmek - Zereleğun
Götürmek - Hın
Göz - Ne
Göz kapağı - Nap'e
Gözlük - Neğunce
Gözyaşı - Neps
Gülmek - Guş'on
Günah - Psegod
Güve - Hun
Güvercin - Tharko
Hafta - Thamafe
Hamur - Thaçü
Hangi - Tarı
Hangisi - Tatrer
Hanım(eş) - Guaşe
Hantal - Jaje
Havlu - Nıaplec
Hayvan - Blım
Hırsız - Tırğago
Hindi - Thaçet
Hoca - Yefendi
Horoz - Atak'e
Ibrik - Kubığan
Isırgan otu - Tsekal
Isırmak - Yetsekan
Islanmak - Vutsının
Işıtmak - Ğenefın
İç - Gots'ı
İçki - Fade
İğne - Maste
İlik - Kuts'ı
İliklemek - Ğeupçepçen
İmrenmek - Yehopsen
İnce - Psiğo
İnek - Çemı
İnsan - Tsıfı
İplik - Udane
İyi - Doğu
Kaban - Cedıgu
Kaburga - Tsağe
Kaç defa - Thapşıre
Kaç kişi - Nebğıre Thapş
Kaç tane - Thapş
Kaça - Sıt fediyz
Kaçamak - P'aste
Kadın - Şuzı
Kafatası - Şhakupşh
Kağnı - Çü'kuı
Kahvaltı - Pıçedişheğu
Kaldırmak - Atın
Kalın - Uju
Kalp - Gu
Kapatmak - Ğepıten
Kapı - Pı'çe
Kaplan - K'aplan
Kaplumbağa - Hadepçemıu
Karaciğer - Ş'u
Karga - Kole
Karın - Nıbe
Karınca - Hazegu
Karışmak - Hegohın
Karıştırmak - Zeheğegohın
Karpuz - Hırbız
Kartal - Bığej
Kaşık - Cemışk
Kaşımak - Yet'ehun
Kaval - Sırıne
Kavga etmek - Zezevon
Kaybetmek - Ğegodın
Kaymak - Şate
Kaynana - Guaşe
Kaynata - Pşı
Kazan - Leğup
Kazmak - Khet'ın
Keçi - Pçenı
Kedi - Çetıuv
Keklik - Mezçet
Kelebek - Kanğep'ıy
Kemer - Bığırıph
Kemik - Kupşha
Kepçe - Belağe
Kertenkele - Hamplıj
Keskin - Çanı
Kesmek - Pıvupçın
Kıl - Ts'ı
Kırlangıç - P'tsaşho
Kırmak - Kuten
Kısa - Ç'ak'o
Kız çocuk - Pşaşe
Kız kardeş - Şıp'hu
Kızak - Ajj
Kızdırmak - Ğegubjın
Kızılcık - Saye
Kızlar - Pşaşeher
Kızmak - Gubjın
Kibrit - Sırnik
Kim - Het
Kimdi - Hetığ
Kimindi - Hetiyiyağ
Kiminki - Hetyiyşua
Kirli - Şüeyı
Kirpi - Pıj
Kirpik - Naptse
Koç - T'ı
Koklamak - Yepemın
Kokmak - Mevıpun
Kolaylaşmak - Ğepsınçen
Koltuk altı - Blıgu
Konuşmak - Zedeguşen
Korkmak - Şınen
Korkutmak - Ğeşınen
Koşmak - Ç'en
Kovan - Bjemate
Koymak - Yilhan
Koyun - Melı
Koyun sütü - Melışe
Kök - Lap'se
Köpek - Ha
Köstebek - Çınebiyneşü
Kötü - Deyı
Kulak - Thagume
Kurban - Kurmen
Kurt - Tığuj
Kurulanmak - Zığeğuşın
Kurumak - Ğuşın
Kusmak - Kejın
Kuş - Bızıv
Kuzu - Şıne
Kuzular - Şıneher
Küçük kardeş - nehıc'e
Kül tablası - Yığetekualh
Küp - Koşın
Küpe - Thag'umalh
Kürek - Hantse
Lahana - Kabaske
Lamba - Vostığe
Lezzet - Aş'üğe
Lokma - Şelame
Makas - Lenıste
Manda - Psıçü
Mantar - Hau
Masa - Ane
Maşa - Ade
Melek - Melaıçe
Meme - Bıdtsı
Merdiven - Deg'oyape
Meşe - Çıgay
Mısır - Natıf
Misafir - Haç'e
Nasıl - Taşteu
Ne - Sıd
Ne kadar - Sıdfediyiz
Ne zaman - Siduğe
Nere - Tıde
Nerede - Tıdeşı
Neşelenmek - Çefin
Neyin nesi - Sıdşüa
Niçin - Sıda
Nine - Nınej
O - Arı
O taraf - Adiç'e
Ocak - Ğub'çe
Oğlak - Çıtsı
Oğul - Kue
Oklava - Thaçüfı
Okşamak - Aşıfen
Okumak - Yecen
Okutmak - Yeğecen
Olta - Jelıy
Omuz - Tame
Onlar - Aher
Ora - Adeyir
Orta - Guzegu
Oruç - Neçı
Ot - Vutsı
Oturmak - T'ısın
Oturtmak - Ğet'ısın
Oyuncak - Cegual'e
Öldürmek - Ğel'en
Ön - Yipe
Öpmek - Yebevun
Ördek - Psıçer
Örnek almak - Tehın
Örtmek - Tehon
Örümcek - Bee
Övünmek - Zığel'epen
Pahalı - L'ap'e
Para - Ahşe
Parlak - Lıdı
Parmak-ayak - L'akombe
Pencere - Şhanığupç
Perde - Şhanığupçuho
Permek-el - A'hombe
Peynir - Kuaye
Peynir suyu - Kuayepsi
Pipo - Lule
Pire - Bjdze
Pirinç - Pınc
Pişman olmak - Ç'eğojın
Pişmek - Jen
Porsuk - Çık'u
Puhu kuşu - Jıntıv
Püskürtmek - Teğetsren
Raf - Mec'ay
Rahat - Gupsef
Saç - Şhatsı
Saçılmak - Tetekon
Saçmak - Yetekohan
Sağ - Jebğu
Sağır - Degu
Sağmak - K'eşın
Sahur - Saraş
Sakal - Jaç'e
Saklanmak - Zeğebıl'ın
Saksağan - Kanc
Salatalık - Neşebeug
Salıncak - Herine
Sallanmak - Zığesısın
Salyangoz - Tsırğ
Saman - Voarze
Sandalye - Phent'eg
Sarılmak - Apl'yeşecın
Sarımsak - Bıjınıf
Sarışın - Sırıf
Sarmak - Yeşeçın
Satmak - Yeşen
Savaşmak - Zevuen
Saygı - Şhacafe
Seçmek - Hehın
Sen - Vorı
Sepet - Mate
Serçe - Pheşhaçebzıv
Serçe parmak - A'hombetsıgu
Serin - Çıatağe
Sert - Pıhaşe
Sevap - Pseape
Sevinmek - Guş'uen
Seyretmek - Yepl'ın
Sıcak - Fabe
Sığır - Bılım
Sıkı - Pıte
Sıkıcı - Vuzğepen
Sırt - Thıtse
Sıvamak - Ç'eyen
Silkelemek - Vuthıpçın
Sinek - Badze
Sinirlenmek - Gubjın
Sivrisinek - Arğoy
Siz - Sörı
Soba - Haku
Sofra - Aane
Soğan - Bıjın
Soğuk - Ç'ıa
Sol - Semegu
Solucan - Marko
Son - Vuhıpe
Sopa - Beşş
Soyisim - L'ek'uatse
Soymak - Vukobzın
Soyunmak - Zıt'eçın
Söğüt - Ptsel'ı
Sökülmek - T'epın
Söndürmek - Ğeg'osen
Söylemek - Uen
Su - Psı
Susamak - Psıfal'e
Sümük - Peşın
Süpürge - Phençıphe
Süpürmek - Phenç'ın
Süt - Şe
Süzmek - Zın
Şahin - Bğaşho
Şeftali - Kıtse
Şeker - Şevşuğu
Şımarmak - Sıç'eyen
Şişe - Beşreb
Şişman - Pışerı
Şu - Morı
Şu taraf - Modiç'e
Şunlar - Moher
Şura - Modeyir
Tabak - Lağe
Tarak - Maje
Taramak - Jın
Taş - Mıjö
Tatlı - Aş'ü
Tavşan - Thagumeçeh
Tavuk - Çetı
Tavuk çorbası - Çetıpsı
Tavuk eti - Çetıl
Temiz - Kabze
Ter - Pçant'e
Tereyağ - Tuhu
Tesbih - Nemazşığe
Testere - Phehı
Tırnak-ayak - L'ebjane
Tırnak-el - Abjane
Tırpan - Şemec
Tok - Nıbeyiz
Topaç - Çıne
Toplamak - Ğoyın
Toplantı - Zehes
Tutmak - Vubıtın
Tuz - Şığu
Tuzlu - Şıvuğe
Tuzsuz - Mışıvu
Tüy - Tsı
Ucuz - Pıvut
Uç - ts'p'e
Un - Hacığe
Unutkan - Şuğupşag'u
Uyuklamak - Heşıç'ıyen
Uzak - Çıje
Uzun - Ç'ehı
Ürkütmek - Ğeşten
Üst - Çı'u
Üzüm - Sane
Vurmak - Yevon
Yağ - Dağe
Yakın - Blağe
Yaklaşmak - Yegol'en
Yakmak - Ğestın
Yalamak - Yebzeyn
Yalan söylemek - Bts'ı vusın
Yalınayak - I'amts'e
Yan - Nezı
Yanık - Sıtığe
Yanmak - Sıtın
Yapmak - Ş'ın
Yaralamak - Vuen
Yaramaz - Bızace
Yastık - Şhante
Yaşamak - Psevun
Yatak - P'e
Yatmak - Ğol'ın
Yazmak - Tıhın
Yemek - Deşhın
Yemek yapmak - Pşerıhın
Yemek yemek - Şıken
Yemin - Thaon
Yeni - Ç'e
Yere düşmek - Tefen
Yetersiz - Yimuk'e
Yetişmek - I'ıasın
Yıkamak - Ğıç'en
Yıkanmak - Zığepsk'ın
Yırtmak - Zeethın
Yoğurt - Şıhıvu
Yolculuk etmek - Zeg'on
Yolmak - Vuçünthen
Yorgan - Çıh'an
Yumurta - Çenç'e
Yumuşak - Şab'e
Yuvarlak - Huraye
Yüksek - I'ağe
Yün - Tsı
Yüz - Nap'e
Yüzük - Al'ın
Zayıf - Vodı
Zekat - Zeçat
Zincir - Pşehu
Zor - K'in
Zurna - Nakır



(Not: Bu bilgileri gönderen kişi kaynağını belirtmemiştir. Eserin sahibi veya kaynağı bilenler bilgi verebilirlerse siteye eklemek istiyoruz.)

 

 
 
Biga Cihadiye Köyü Kalkındırma Derneği
Banka Seçenekleri
Sitedeki Aktif Kullanıcı Sayısı: 3 Toplam Ziyaretçi Sayısı: 362953
Neticaret®